Ποιοι είμαστε (editorial)

"Θέλετε να αποδομήσετε εντελώς τον άνθρωπο;
Πάρτε του την αξιοπρέπεια."

Hannah Arendt

Στο ερώτημα “Ποιοι είμαστε” θα χρειαστεί να απαντήσουμε πολλές φορές. Ποια είναι η θέση μας στην ιστορία και τη διαδρομή των ανθρώπων που έχουμε κληθεί να υποστηρίξουμε; Ποια θέση καταλαμβάνουμε στον κοινωνικό χώρο, σε ένα χώρο που προϋπάρχει της δικής μας παρουσίας και αποστολής; Σε αυτό το χώρο δεν είναι όλοι οι παράγοντες προκαθορισμένοι και προγραμματισμένοι να εκπληρώσουν ένα στόχο. Ωστόσο, πολλές από τις θέσεις είναι γνώριμες.

Η θέση από την οποία μιλάμε είναι πολύ σημαντική στην ψυχοκοινωνική παρέμβαση. Η θέση δεν υποδηλώνει μόνο τη στάση μας και τις αντιλήψεις για τους πληθυσμούς με τους οποίους δουλεύουμε. Υποδηλώνει κυρίως τον προσανατολισμό μας και τη μελλοντική προοπτική του έργου μας. Η θέση μας είναι καθοριστική για την πορεία της παρέμβασης που θα ακολουθήσουμε.

Εκ των πραγμάτων η θέση μας δεν διαμορφώνεται από την επιλογή των σπουδών, των κατευθύνσεων, των “ψ” προσεγγίσεων για την “ανθρώπινη φύση” και τις επιμέρους θεραπευτικές τεχνικές. Η θέση μας είναι αποτέλεσμα όλων αυτών των κοινωνικών διεργασιών και περιεχομένων που ζήσαμε, σκεφτήκαμε, επιλέξαμε, πράξαμε, αλλά και όλων εκείνων των οραμάτων που σαν φωτεινές επιγραφές δείχνουν το δρόμο που κάθε φορά επιλέγουμε να πάρουμε.

Δουλεύουμε στην ψυχοκοινωνική παρέμβαση. Καλούμαστε να βρεθούμε στο πλευρό ανθρώπων που τελούν υπό διωγμό ή εκτοπισμό -- γιατί περί αυτού πρόκειται. Οι πρόσφυγες, οι μετανάστες, οι ρομά, οι εξαρτημένοι, οι άστεγοι οι άνθρωποι με ψυχοκοινωνικά προβλήματα διώκονται͎͎͎ τίθενται “εκτός τόπου”.Εκτοπίζονται από τις οικογένειές τους, τα επιμέρους κρατικά συστήματα, από τους διάφορους αναγωγισμούς (ψυχιατρικοποίηση, ποινικοποίηση), που καταδιώκουν τον βιο-ανθρωπο-κοινωνικό σχηματισμό.

Με τη δημιουργία της ομάδας ΨΚ, δηλώνουμε παρόντες-ούσες στην ιστορία των ανθρώπων που έμειναν έξω από τις κυρίαρχες αφηγήσεις, επιδιώκοντας να διανοίξουμε έναν χωρο-χρόνο για να αρθρωθεί και να ακουστεί ο λόγος των αποκλεισμένων, φέρνοντας στην επιφάνεια ένα βλέμμα από το “περιθώριο”.

drawing

Ένα ψέμα που λέει πάντα την αλήθεια…

Ο Jean Cocteau, δια στόματος του Ψεύτη1 του στο ομώνυμο μονόπρακτο (που στην ελληνική απόδοση έγινε Ψεύτρα), παραθέτει τη δυστυχία του ομιλούντος που εκμυστηρεύεται ότι είναι ψεύτης:

  1. Βλ.Cocteau Jean, Μονόπρακτα: Η ανθρώπινη φύση, Το Φάντασμα της Μασσαλίας, Η Ψεύτρα, Την έχασα, Δωδώνη, Αθήνα, 1994. 

περισσότερα …

Η σχολική διαρροή ως άρνηση στη σχολική περιθωριοποίηση

Συλλογικό κείμενο της Ομάδας Ψυχοκοινωνικού Προβληματισμού (ΟΨΚ)1


"Η έννοια του πολιτισμού δεν μπορεί να σταθεί
χωρίς αυτούς που τον αρνήθηκαν."

Σαμψών Ρακάς

  1. Το παρόν κείμενο βασίζεται σε σημειώσεις από τα πρακτικά της πρώτης συνάντησης συμμετοχικού προβληματισμού της ΟΨΚ, με τίτλο “Πρόληψη και αντιμετώπιση σχολικής διαρροής - Πρακτικές και προτεινόμενη μεθοδολογία παρέμβασης”, που πραγματοποιήθηκε 1/4/2022. 

περισσότερα …

Σχολική διαρροή, Σχολική Αποτυχία – Μια παράξενη «παθολογία»

Ο όρος σχολική διαρροή μπορεί να είναι σχετικά νέος στη βιβλιογραφία, ωστόσο η συζήτηση για τη σχολική αποτυχία είναι αρκετά προγενέστερη. Η μελέτη της σχολικής αποτυχίας ως μείζονος κοινωνικού-πολιτικού προβλήματος προς αντιμετώπιση, χρονολογείται από τη θέσπιση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες) μεταρρύθμιση που θεμελιώθηκε στις αξίες του Διαφωτισμού1 με κύριο γνώμονα την απαγκίστρωση της Παιδείας από την Εκκλησία και την κατάργηση των ανισοτήτων που επέφερε η περιορισμένη πρόσβαση των φτωχών στην εκπαίδευση. Όλα τα παιδιά, από όπου κι αν προέρχονταν είχαν ως «υποχρεωτικό δικαίωμα» τη συμμετοχή στο σχολείο έως και την ηλικία των 16 ετών2. Διαχρονικά, το ζήτημα της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, φαίνεται να απασχολεί τόσο τους κυβερνώντες και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, όσο και γονείς και μαθητές-τριες.

  1. Ενδεικτικά βλ. Φιλοσοφική θεωρία Αδαμάντιου Κοραή για την παιδεία, Ζυλ Φερύ: Λόγος για την Ισότητα στην Εκπαίδευση. 

  2. 15 ή 16 ανάλογα με τη διαφορετική διάρθρωση των σχολικών βαθμίδων από χώρα σε χώρα. 

περισσότερα …